Üniversite Öğrencilerinde Öz Kontrol ve Sosyal Medya Bağımlılığı İlişkisinde Genel Erteleme Davranışlarının Aracı Rolü

Yazar/lar: Halil Ekşi, Tuğba Turgut, Erdem Sevim

DOI: 10.15805/addicta.2019.6.3.0069

OnlineFirst olarak 23 Ekim 2019 tarihinde yayınlanmıştır.

Öz

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde öz kontrol yetisi ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinde genel erteleme davranışlarının aracı rolünü Yapısal Eşitlik Modeli çerçevesinde incelemektir. Aynı zamanda bu araştırma, sosyal medya bağımlılığı, öz kontrol ve genel erteleme davranışı değişkenlerinin çeşitli demografik değişkenler açısından ele alınmasını da öngörmektedir. Araştırma örneklemi, 2017-2018 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi’nde aktif öğrenim gören toplam 5641 öğrenciyi kapsamına alan araştırma evreninden çok aşamalı örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 394 öğrenciden oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Genel Erteleme Ölçeği ve Kısa Öz-Kontrol Ölçeği’nden yararlanılarak toplanmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda yapılan veri analizlerinde Bağımsız Gruplar t-Testi, ANOVA (Tek Yönlü Varyans Analizi), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Yol Analizi kullanılmıştır. Çalışmanın amacı uyarınca kurulan Yapısal Eşitlik Modeli’ne göre öz kontrol değişkeni ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinde genel erteleme davranışlarının aracı rolü düşük düzeyde gerçekleşmektedir. Yapılan Yol Analizi sonucunda öz kontrolün sosyal medya bağımlılığına doğrudan etkisinin yüksek olduğu, öz kontrolü zayıf olan bireylerin genel erteleme davranışlarını gösterme eğilimine girdiği, öz kontrolü düşük ve genel erteleme davranışları içindeki bireylerde sosyal medya bağımlılığının da geliştiği değerlendirilmiştir. YEM analizi sonuçları bakımından, test edilen modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu bulgulanmıştır. Kurulan model üzerinden sosyal medya bağımlılığı değişkeninin toplam varyansının %37’lik bir kısmının açıklandığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler
Sosyal medya bağımlılığı, Öz kontrol, Genel erteleme davranışları, Yol analizi, Üniversite öğrencileri

Bu makalenin şu dil(ler)de de çevirisi mevcuttur: İngilizce (English)