Türkiye’de İnternet Bağımlılığı Araştırmaları: Bir İçerik Analizi Çalışması

Yazar/lar:

DOI: 10.15805/addicta.2019.6.3.0030

OnlineFirst olarak 26 Ekim 2019 tarihinde yayınlanmıştır.

Öz

İnternet kullanımı insan yaşamını kolaylaştırmakla birlikte internet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, cep telefonu bağımlılığı ve oyun bağımlılığı gibi sorunlara neden olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, 2010-2019 yılları arasında Türkiye’de internet bağımlılığı konusunda yapılmış bilimsel çalışmalardaki araştırma eğilimlerinin ve içeriğinin incelenmesidir. Araştırma betimsel bir çalışma olup bu kapsamda içerik analizi yöntemiyle araştırma kapsamına alınan çalışmalar incelenmiştir. Araştırmada kapsamında, Ulusal Tez Merkezi, ULAKBİM, Google Akademik, Web of Science, ERIC ve EBSCO veri tabanlarında yer alan 40’ı lisansüstü tez ve 113’ü makale olmak üzere toplam 153 araştırma incelenmiştir. Analizlerden ulaşılan sonuçlara göre; internet bağımlılığına ilişkin Türkiye’de yapılan çalışmaların önemli bir kısmı nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma desenine göre tasarlanmıştır. Yapılan bu araştırmalarda deneysel araştırmaların ve nitel araştırmaların ise alanda oldukça sınırlı olduğu tespit edilmiştir. İnternet bağımlılığı araştırmalarında en sık çalışılan değişkenin/konunun aile ilişkileri (%10,7) olduğu görülmektedir. Bu değişkeni sırasıyla depresyon (%9,6), sosyal ağların kullanımı (%7,6), sosyal destek (%7,6) ve akademik başarı (%6,1) izlemektedir. Sonuç olarak, internet bağımlılığı konusunda yapılacak araştırmalarda daha kapsamlı bulgulara ulaşmak adına deneysel, nitel ve karma desen araştırma yöntemlerine de nicel yöntemler kadar yer verilmesinin gerekliliği ortaya çıkmıştır. Ayrıca araştırmalarda ilkokul ve ortaokul dönemine yönelik çalışmaların kısıtlı olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler
İnternet bağımlılığı, Sosyal ağlar, İçerik analizi, Problemli internet kullanımı, Bağımlılık

Bu makalenin şu dil(ler)de de çevirisi mevcuttur: İngilizce (English)