Kumar Problemleri Yaşayan Bireylerin Kumar Oynamayla İlgili Deneyimlerinin Yorumlayıcı Fenomenolojik Analizi

Yazar/lar:

DOI: 10.15805/addicta.2019.6.3.0006

Yıl: 2019 Cilt: 6 Sayı: 3

Öz

Kumar problemleri, madde kullanım bozukluklarına kıyasla daha az konu alınıp araştırılan, ancak toplumdaki pek çok kişinin yaşantısında ciddi sıkıntılara yol açan psikolojik bir sorundur. Kumar problemleri yaşayan bireylerin kumar oynamayı sürdürmelerinde çeşitli psikolojik ve çevresel tetikleyicilerin aracılık ettiği düşünülmektedir. Kontrol kaybı, depresyon, ilişkilerde ve iş/ okul yaşamında bozulmalar kumar problemleri ile ilişkili olduğu bilinen sorunlardır. Bu çalışmanın amacı, kumar problemleri yaşayan bireylerin deneyimlerini, kumar oynamayla ilk etkileşimden başlayıp bağımlılık süreci ve sonrasına uzanan bir çerçevede araştırmaktır. Nitel araştırma olarak tasarlanan bu çalışmada, kumar bağımlılığı tanısı almış üç birey ile gerçekleştirilmiş yarı yapılandırılmış görüşmelerin verileri derinlemesine analiz edilmiştir. Bu görüşmelerin deşifresiyle hazırlanan transkripsiyonları Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) uygulanmak üzere veri olarak atanmıştır. Çalışmanın bulgularında sekiz superordinate tema (erken yaşta başlangıç, kumar oynamanın sürdürülmesine yol açan içsel tetikleyiciler, kumar oynamanın sürdürülmesine yol açan dışsal tetikleyiciler, kontrol kaybı, psikolojik çöküş, sosyal yaşamsal sorunlar, saklanma, kontrolü tekrar ele alma) ve bunlara eşlik eden alt temalar (subthemes) ortaya çıkmıştır. Katılımcıların ilk kumar deneyimlerinin kumar bağımlılığına doğru nasıl geliştiğini ve nelerin değiştiğini anlamlandıran ortak psikolojik süreçler (ör. kontrol kaybı, kaybettiğini kovalama vb.) tespit edilmiştir. Bununla birlikte her bir katılımcının kumar problemleriyle mücadele etmede farklı aşamalarda olduğu gözlenmiştir. Nihayet katılımcıların kumar oynama deneyimleriyle ilgili öznel paylaşımlarının, kumar problemlerinin çok boyutlu yapılanmasına ve bu yapılanmanın farklı açılardan ele alınmasının zorunluluğuna işaret ettiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler
Kumar oynama, Problemli kumar oynama, Kumar bağımlılığı, Nitel Araştırma, Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz

Bu makalenin şu dil(ler)de de çevirisi mevcuttur: İngilizce (English)