Cinsiyetin Problemli İnternet Kullanımı Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması

Yazar/lar: Ufuk Akbaş, Derya Atalan Ergin, Cemre Tatlı

DOI: 10.15805/addicta.2019.6.2.0064

Yıl: 2019 Cilt: 6 Sayı: 2

Öz

Bu araştırmanın amacı cinsiyetin problemli İnternet kullanımı üzerindeki etkisinin meta-analiz ile incelenmesidir. Problemli İnternet kullanımı bireylerin İnternet kullanımından dolayı yaşamlarının aile ve iş gibi önemli boyutlarında yaşanan bozulmalar, kullanımı kontrol etmede yaşanan başarısızlık ve kompülsif kullanım ile tanımlanmaktadır. Ergenlik dönemindeki bireylerin İnterneti diğer yaş gruplarına oranla daha fazla kullandıkları bilinmektedir. Bu nedenle ergenlerin İnterneti işlevsel olmayan biçimde kullanabilecekleri düşünülmektedir. Aynı zamanda yapılan çalışmalarda İnternetin kullanım amacı ve süresinde cinsiyete göre de farklılıklar göze çarpmaktadır. Türkiye’de problemli İnternet kullanımına ilişkin ergenlerle yapılmış çalışmaların çoğunlukla Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği (PİKÖ) ve Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği- Ergen Formu (PİKÖ-E) ile gerçekleştirildiği görülmüştür. Bu nedenle bu çalışmanın analizlerinde bu ölçme araçları kullanılarak yapılmış çalışmaların bulgularından faydalanılmıştır. Alan yazın taraması sonucunda PİKÖ ve PİKÖ-E’ye yer veren 30 çalışmaya ulaşılmış, dört çalışma farklı gerekçelerle analiz dışında bırakılarak analizler 26 çalışmanın bulguları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Ortalama etki büyüklüğü sabit etki modeline göre .385 olup küçük sayılabilecek düzeyde erkekler lehinedir. Çalışma türü ve kullanılan ölçme aracının moderatör değişken olarak ele alındığı incelemelerde de etki büyüklüğü küçük düzeyde ve erkekler lehinedir. Sonuç olarak problemli İnternet kullanımının Türkiye’de erkek ergenlerde daha yüksek olduğu belirtilebilir. Sonuçlar kültürel farklılıklar, anne baba tutumları ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Problemli İnternet kullanımı, Cinsiyet, Meta-analiz, Ergenler, Teknoloji

Bu makalenin şu dil(ler)de de çevirisi mevcuttur: İngilizce (English)