AMATEM’de İkinci Kez Tedavi Gören Madde Bağımlılarının Madde Kullanımına İlişkin Yaşam Deneyimleri

Yazar/lar: Meryem Danışmaz Sevin, Ercüment Erbay

DOI: 10.15805/addicta.2019.6.3.0059

OnlineFirst olarak 23 Ekim 2019 tarihinde yayınlanmıştır.

Öz

Bu araştırmanın amacı, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezinde (AMATEM) madde bağımlılığı tedavisi görmüş, tekrar madde kullanmaya başlayan ve yatarak tedavi için ikinci kez AMATEM’e başvuran bireylerin, madde kullanımına ilişkin yaşam deneyimlerini görünür kılmaktır. Nitel araştırma yöntemiyle tasarlanan bu araştırmada, betimsel analiz kullanılmıştır. Çalışma kapsamında AMATEM’de ikinci kez yatarak tedavi görmekte olan on iki madde bağımlısı bireyle (bir kadın ve on bir erkek) derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. İkinci kez yatarak tedavi sürecine giren bu bireyler, ilk tedavinin ardından tekrar madde kullanmaya başlamalarını, yoksunluk çekme, beyin tuzaklarına düşme, madde kullanan eski arkadaş ortamında bulunma, aşerme yaşama ve aile üyeleriyle ilişkilerinin zayıflamış olması gibi etkenlerle açıklamışlardır. Yapılan görüşmeler sonucunda madde bağımlısı bireyleri ilk kez yatarak tedaviye yönelten içsel motivasyon aracının maddeye bağlı yaşadıkları acı, dışsal motivasyon aracının ise aile üyelerinin talebi olduğu ortaya çıkmıştır. Hâlihazırda yatarak tedavi sürecinde olan bu bireyler, sürekli madde üzerine özendirici söylemlerde ve davranışlarda bulunan diğer madde bağımlısı bireylerden olumsuz etkilendiklerini ve bu durumun tedavileri için ciddi bir sorun yarattığını ifade etmişlerdir. Araştırma sonucunda, “çevresi içerisinde birey” perspektifinden bireylerin sosyal çevresinin tedavi sürecine katılımının sağlanması ve bireylerle birlikte ailelerinin de maddeye ilişkin farkındalıklarının arttırılması önerilmiştir. Buna ek olarak ekip çalışması ile maddeye yönelik koruyucu ve önleyici hizmetlere önem verilmesi ve özellikle madde kullanan bireylerin yaşadıkları sosyal dışlanmayı önlemek üzere kendilerine karşı pozitif ayrımcılık gözetilerek sosyalleşme sürecine katılımlarının yeniden sağlanmasının bağımlılıkla mücadelede işlevsel olacağı öngörülmüştür.

Anahtar Kelimeler
Madde bağımlılığı, Relaps (Nüks), Madde bağımlılığı tedavisi, Yaşam deneyimleri, Nitel araştırma

Bu makalenin şu dil(ler)de de çevirisi mevcuttur: İngilizce (English)