Mobil Bağımlılık Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Geçerliliği: Bileşenler Modeli Yaklaşımı

Yazar/lar:

DOI: 10.15805/addicta.2016.3.0118

Yıl: 2016 Cilt: 3 Sayı: 3

Öz

Teknolojik gelişmelerle birlikte hayatımıza giren mobil telefonlar, toplumsal yapıda en yaygın kullanım alanına sahip teknolojik cihazlar hâline gelmiştir. Son on yılda üretilen mobil cihazlarla, bir bilgisayar ile yapılabilecek hemen hemen tüm işlemler gerçekleştirilebilmektedir. Özellikle internete erişebilme imkânı sağlayan akıllı telefonlar ile birçok avantaja kavuşan kişilerin mobil telefonlarla zaman geçirme süreleri artmaktadır. Mobil telefonların bu aşırı kullanımları toplumda bir bağımlılık hâline gelmektedir. Mobil telefonlarla her an yanımızda taşıyabildiğimiz internete erişim imkânı, getirmiş olduğu sosyal medya uygulamaları ve çevrimiçi mobil oyunlar, internet bağımlılığını ve mobil bağımlılığı arttırmaktadır. Bu çalışmada, davranışsal bağımlılık çerçevesinde oluşturulan ve bazı teknolojik bağımlılıkların araştırılmasında yararlanılan bileşenler modeli temel alınarak, mobil bağımlılık ölçeği geliştirilmiştir. Söz konusu modelin yapısal analizi gerçekleştirilerek mobil bağımlılık ölçeği olarak kullanılabileceği kanıtlanmıştır. Araştırma kapsamında uygulanan anket ile 284 katılımcıdan elde edilen veriler analiz edilmiş, mobil bağımlılığın uzaklaşım, tekrarlama, tolerans ve belirginlik ile ilgili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, regresyon analizi sonucuna göre mobil internet eğiliminin, mobil bağımlılığı etkileyen başlıca faktörler arasında yer aldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler
İnsan makine etkileşimi, Mobil Bağımlılık Ölçeği, Mobil internet bağımlılığı, Teknoloji bağımlılığı, Davranışsal bağımlılık

Bu makalenin şu dil(ler)de de çevirisi mevcuttur: İngilizce (English)